Review article | Open Access
International Journal of Research in Fine Arts Education 2025, Vol. 8(2) 34-74
Sanat, Tasarım, Sanat Eğitimi ve Uygulamalı Araştırmalar Bağlamında A/r/tografik Araştırma Desenleme
pp. 34 - 74
Publish Date: December 30, 2025 | Single/Total View: 5/5 | Single/Total Download: 8/7
Abstract
Sanat temelli araştırma yaklaşımları, 20. yüzyılın sonlarından itibaren özellikle sanat, tasarım ve sanat eğitimi alanlarında görülmeye başlanmıştır. Bu yaklaşımların deneyim, yorumlama, estetik duyarlılık ve çoklu kimliklerin araştırmaya dahil edilmesi gereksinimiyle şekillenmesi sanat bağlamını güçlendiren bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. A/r/tografi ise sanat temelli araştırma yöntemi olarak sanat, araştırma ve uygulamanın kesişiminde yer alan, yorumlamacı ve disiplinlerarası bir araştırma yöntemidir. A/r/tografi yalnızca bir yöntem değil; araştırmacının kimliğini, yaratıcı üretimini ve sanatsal duruşunu yansıtan bir oluş sürecini de içermektedir. Bu çalışma, a/r/tografi yönteminin kuramsal temellerini, tarihsel gelişimini ve Türkiye’deki uygulama deneyimleri bağlamında sanatsal, pedagojik/andragojik ve akademik yapılanışını ortaya koymaktadır. Ayrıca a/r/tografik araştırmanın sanat temelli yaklaşımlar içerisindeki özgün konumu da yansıtılmaktadır. Araştırmacının öznel ve estetik deneyimlerini merkeze alarak, sanatsal üretim süreçlerinin araştırma bileşeni olarak karşımıza çıkmasında a/r/tografik araştırma güçlü kuramsal ve uygulama tabanlı bir yöntemsel strateji ortaya koymaktadır. Sanatın bütüncül yapısı içinde araştırmacının sanatçı, araştırmacı ve öğretici kimliklerine dayalı öznel deneyimleri a/r/tografi araştırması içinde güçlendirmek olasıdır. Böylece sanat, uygulama ve deneyim odaklı, çok katmanlı ve çok kimlikli bir araştırma yapısı karşımıza çıkmaktadır.
Keywords: A/r/tografik araştırma, Sanat temelli araştırma, Sanat ve araştırma, Uygulama tabanlı araştırma, Sanat temelli araştırma paradigması
APA 7th edition
Eristi, S.D.B. (2025). Sanat, Tasarım, Sanat Eğitimi ve Uygulamalı Araştırmalar Bağlamında A/r/tografik Araştırma Desenleme. International Journal of Research in Fine Arts Education, 8(2), 34-74.
Harvard
Eristi, S. (2025). Sanat, Tasarım, Sanat Eğitimi ve Uygulamalı Araştırmalar Bağlamında A/r/tografik Araştırma Desenleme. International Journal of Research in Fine Arts Education, 8(2), pp. 34-74.
Chicago 16th edition
Eristi, Suzan Duygu Bedir (2025). "Sanat, Tasarım, Sanat Eğitimi ve Uygulamalı Araştırmalar Bağlamında A/r/tografik Araştırma Desenleme". International Journal of Research in Fine Arts Education 8 (2):34-74.
Allen, P.M. (1997). Cities and regions as self-organizing systems models of complexity. UK: Gordon and Breach Science Publishers.
Byrne, D. (1998). Complexity theory and the social sciences. London: Routledge.
Bourriaud, N. (2002) Relational Aesthetics, (İng. Çev: S. Pleasance, F. Woods & M. Copeland). Paris: Les presses du réel.
Baudrillard, J. (1983). Simulations. (İng. Çev., P. Foss, P. Patton ve P. Beitchman), New York: Semiotext[e]
Bickel, B., Springgay, S., Beer, R., Irwin, R. L., Grauer K. & Xiong, G. (2010) A/r/tographic collaboration as radical relationality, International Journal of Qualitative Methods, (10)1, ss. 86–102.
Creswell, J.W. (2009) Research Design: Qualitative, Quantitative and Mixed Methods Approaches (3rd edn), Thousand Oaks, CA: Sage.
Deleuze, G. (1994). Difference and Repetition (İng. Çev. P. Patton), New York: Columbia University Press.
Deleuze, G., & Guattari, F. (1987). A Thousand plateaus: Capitalism and schizophrenia. Minneapolis, MN: University of Minnesota Press.
Eisner, E. W. (1991). The enlightened eye: Qualitative inquiry and the enhancement of educational practice. New York, NY: Macmillan.
Erişti, S. D. (2025, 13–15 Haziran). Sanat Temelli Araştırma Yöntemleri Eğitim Serisi: Artografi, Uygulama Tabanlı Araştırma Yöntemi Eğitimi [Çevrim içi canlı eğitim]. Düzenleyenler: Anadolu Üniversitesi & Beta Kare Eğitim ve Danışmanlık.
Erişti, S. D. & Irwin, R. L. (2021). A/r/tografi: Uygulama Tabanlı Araştırma Yöntemi, Pegem.
Erişti, S. D. (2016). Görsel Araştırma Yöntemleri: Teori, Uygulama, Örnek, Pegem.
Erişti, S. D. (2014). STAEP [Anadolu Üniversitesi bilimsel araştırma projesi raporu]. Anadolu Üniversitesi.
Gouzouasis, P., Irwin, R., Miles, E., and Gordon, A. (2013). Commitments to a community of artistic inquiry: Becoming pedagogical through a/r/tography in teacher education. International Journal of Education & the Arts, 14(1). http://www.ijea.org/v14n1/
Fassett D. L., & Warren J. T. (2006). Critical communication pedagogy. Thousand Oaks, CA: Sage.
Green, H. (2014). Use of theoretical and Conceptual Frameworks in qualitative research. Nurse Resercher, 21(6), 34-38.
Gunkel, D. (2016). Of remixology: Ethics and aesthetics after remix. MIT Press. https://doi.org/10.7551/mitpress/10325.001.0001
Gunkel, D. (2024). AI for Communication. New York: Routledge.
Gunkel, D. (2024). Generative AI and Remix: Difference and Repetition. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.4860325
Heinonen, K., Gruen, T. (2024). Elevating conceptual research: Insights, approaches, and support. AMS Rev, 14, 1–6. https://doi.org/10.1007/s13162-024-00283-9
Irwin, R.L & Sinner, A. (2013). Special Issue: A/r/tography and the Arts, UNESCO Observatory Multi-Disciplinary Journal in the Arts, 3(2).
Irwin, R. L. (2013). Becoming a/r/tography, Studies in Art Education. 54(3), 198-215.
Irwin, R. L. (2008). Communities of a/r/tographic practice. Springgay, S., Irwin, R. L., Leggo, C. & Gouzouasis, P. (Eds.). Being with A/r/tography içinde (pp. 71-80). Rotterdam, The Netherlands: Sense Publishers.
Irwin, R. L. & O’Donoghue, D. (2012). Encountering pedagogy through relational art practices, International Journal of Art and Design Education, 31(3), 221-236.
Irwin, R. L., Bickel, B., Triggs, V., Springgay, S., Beer, R., Grauer, K., Xiong, G., & Sameshima, P. (2009). The City of Richgate: A/r/tographic cartography as public pedagogy. International Journal of Art & Design Education, 28(1), 61–70. https://doi.org/10.1111/j.1476-8070.2009.01593.x
Irwin, R. L. & Springgay, S. (2008). A/r/tography as practice-based research. In S. Springgay, R. L. Irwin, C. Leggo & P. Gouzouasis (Eds.). Being with A/r/tography. Rotterdam, The Netherlands: Sense Publishers.
Irwin, R. L., Beer, R., Springgay, S., Grauer, K., Xiong, G. and Bickel, B. (2006). The Rhizomatic Relations of A/r/tography, Studies in Art Education, 48(1), 70-88.
Irwin, R. L. (2006). Walking to Create an Aesthetic and Spiritual Currere, Visual Arts Research, 32(1), 75-82.
Irwin, R.L. (2004). A/r/tography: A metonymic métissage. Irwin, R. & DeCosson, A. (Eds.), A/r/tography: Rendering self through arts-based living inquiry içinde, Vancouver, BC: Pacific Education Press.
Irwin, R.L. & de Cosson, A. (2004). A/r/tography: Rendering self through arts-based living inquiry. Vancouver, BC: Pacific Education Press.
Langton, C. G. (1990) Computation at the Edge of Chaos phase transitions and emergent computation, Physica D, 42, 1R3, ss. 12-37.
Leggo, C., Sinner, A., Irwin, R.L., Pantaleo, K., Gouzouasis, P. & Grauer, K. (2011). Liminal Spaces: A/r/tography as living inquiry in a language arts class. International Journal of Qualitative Studies in Education, 24(2): 239-256.
McNiff, S. (1998). Art-based research. Jessica Kingsley Publishers.
McNiff, S. (2012). Opportunities and challenges in art-based research, Journal of Applied Arts and Health, 3(1): 5–12.
Mosavarzadeh, M., Mahlouji, S., Moussavi, Y., & Sarreshtehdari, E. (2022). Walking with Water: (Re)Making pedagogical relations through walking and artmaking. Canadian Journal of Action Research, 22(2), 91–108. https://doi.org/10.33524/cjar.v22i2.578
Özcan, M. (2025). Öğretmen eğitiminde a/r/tografi yoluyla kimliği keşfetmenin dijital yansımaları (Yayımlanmamış doktora tezi). Anadolu Üniversitesi, Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı. Danışman: Prof. Dr. Suzan Duygu Bedir Erişti.
Pinar, W. F. (1994). The Method of “Currere” (1975). Counterpoints, 2, 19–27. http://www.jstor.org/stable/42975620
Sameshima, P. (2008). AutoethnoGRAPHIC relationality through paradox, parallax, and metaphor. Being with A/r/tography, 45-56.
Smith, D. (1974). Women’s perspective as a radical critique of sociology, Sociological Inquiry, 44(1): 7–13.
Smith-Shank, D., & Koos, M. (1999). [Review of The Enlightened Eye: Qualitative Inquiry and the Enhancement of Educational Practice, by E. W. Eisner]. Studies in Art Education, 41(1), 94–96. https://doi.org/10.2307/1320253
Thrift, N. (2005). The place of complexity. The place of complexity (pp. 51-74) içinde. SAGE Publications Ltd, https://doi.org/10.4135/9781446211458.n3
